Ảnh minh họa
Việc phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được đặt ở vị trí then chốt trong chiến lược tăng trưởng của Việt Nam. Tại cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương chiều 12/3, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu phải có cách làm quyết liệt hơn, đồng thời sớm xây dựng chính sách đủ mạnh để thu hút nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và bán dẫn. Đây được xem là bước đi quan trọng nếu Việt Nam muốn bứt tốc trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.
Nền tảng đã hình thành, nhưng trọng tâm giờ là hiệu quả thực chất
Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 57, nhiều chuyển động tích cực đã xuất hiện trong hệ thống chính trị cũng như ở các địa phương. Nhận thức về vai trò của công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu số đã thay đổi rõ rệt, kéo theo hàng loạt chương trình hành động gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Nhiều bộ, ngành và địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch riêng, trong đó đưa chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ vào các lĩnh vực quản lý, sản xuất và dịch vụ. Một số mô hình triển khai được đánh giá là linh hoạt, sáng tạo và mang lại hiệu quả bước đầu, đặc biệt ở các nội dung như xây dựng cơ sở dữ liệu, phát triển hạ tầng số, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực.
Tuy nhiên, theo yêu cầu của người đứng đầu Đảng, giai đoạn tới không thể dừng ở mức “hoàn thành nhiệm vụ” theo hình thức. Điều quan trọng hơn là phải tạo ra kết quả cụ thể, đo đếm được, chuyển từ cách làm dàn trải sang tập trung nguồn lực cho những bài toán lớn có ý nghĩa chiến lược đối với quốc gia.
Ưu tiên AI, bán dẫn và cơ chế đủ hấp dẫn để giữ chân chuyên gia
Một trong những điểm đáng chú ý tại cuộc họp là yêu cầu phát triển mạnh các công nghệ chiến lược, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghiệp bán dẫn. Đây là hai lĩnh vực đang đóng vai trò nền tảng trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia trong nhiều năm tới.
Tổng Bí thư cho rằng Việt Nam cần sớm có các chính sách đủ sức cạnh tranh để thu hút chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành và nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực then chốt này. Không chỉ là đãi ngộ về tài chính, chính sách còn phải tạo ra môi trường làm việc cởi mở, cơ chế hợp tác linh hoạt và điều kiện thuận lợi để chuyên gia tham gia nghiên cứu, chuyển giao công nghệ cũng như đào tạo đội ngũ kế cận.
Bên cạnh đó, khoa học công nghệ không thể phát triển tách rời nhu cầu của doanh nghiệp và nền kinh tế. Định hướng được đưa ra là phải đẩy mạnh ứng dụng thành tựu mới vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh, giúp doanh nghiệp nâng năng suất, tiết giảm chi phí và hình thành các sản phẩm, dịch vụ có giá trị cao hơn.
Gấp rút hoàn thiện pháp lý, thúc đẩy sandbox và đầu tư hạ tầng số
Để tháo gỡ các điểm nghẽn hiện nay, nhiều cơ quan được giao nhiệm vụ rà soát toàn diện hệ thống pháp luật liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu là bổ sung kịp thời vào định hướng lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16, đồng thời tích hợp vào chiến lược hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn tiếp theo.
Những nội dung cấp bách cần được xử lý sớm, thay vì để kéo dài qua nhiều cấp xét duyệt. Trong đó, các quy định thuộc thẩm quyền của Chính phủ và bộ, ngành được yêu cầu ban hành nhanh, đặc biệt là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và cơ chế tài chính linh hoạt để tạo không gian cho mô hình công nghệ mới phát triển.
Một trọng tâm khác là đầu tư cho hạ tầng nền tảng và các điều kiện kỹ thuật cốt lõi. Từ dữ liệu, nền tảng số đến công nghệ chiến lược, mọi mắt xích đều cần được triển khai đồng bộ hơn để tránh tình trạng nơi làm mạnh, nơi làm yếu, gây đứt gãy trong quá trình kết nối và khai thác.
Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh là triển khai phải bài bản, chắc chắn và hướng về hiệu quả cuối cùng. Theo định hướng đặt ra, năm 2026 sẽ là năm của “hành động đột phá, lan tỏa kết quả”, tức mọi chương trình không chỉ dừng ở kế hoạch mà phải tạo ra tác động rõ ràng đối với đời sống kinh tế - xã hội.
Ở góc nhìn người dùng Việt, những chỉ đạo này không chỉ là câu chuyện ở tầm chính sách. Khi AI, bán dẫn và hạ tầng số được đầu tư đúng hướng, người dân và doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ dịch vụ công thuận tiện hơn, môi trường kinh doanh hiện đại hơn và cơ hội tiếp cận các sản phẩm công nghệ chất lượng cao với chi phí hợp lý hơn.
Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, nhu cầu sở hữu laptop, máy tính và thiết bị số phục vụ học tập, làm việc, sáng tạo nội dung cũng sẽ ngày càng tăng. Đây cũng là lý do người dùng nên quan tâm nhiều hơn đến các sản phẩm công nghệ có hiệu năng tốt, tối ưu cho AI, xử lý dữ liệu và kết nối lâu dài với hệ sinh thái số hiện đại.
